Foto: Pixabay
Ovaj članak je prvobitno objavljen od strane Raskrinkavanje.ba (Bosna i Hercegovina), u okviru projekta „Centar za borbu protiv dezinformacija Zapadnog Balkana: Razotkrivanje zlonamernih uticaja kroz proveru činjenica i analitičko novinarstvo“.
Ova analiza je označena kao: Provjera tačnosti
Političke turbulencije i protesti u Francuskoj u septembru 2025. predstavljeni su na Facebooku uz dramatičnu, ali izmišljenu informaciju da je vojska preuzela kontrolu nad Parizom.
Na Facebook profilu teoretičarke zavjere Vesne Ćurguz 9. septembra 2025. podijeljena je objava o političkim i društvenim dešavanjima u Francuskoj. U objavi se navodi da protesti odjekuju ulicama i da je zemlja u velikim dugovima. Navodi se i da “postoje pozivi na ‘paralizu’ zemlje sljedeće srijede” te da “mnogi vjeruju da je Macron odgovoran za trenutnu bijedu jer je raspustio parlament 2024. godine”.
U objavi je navedeno i sljedeće:
Francuska: Vojska je zvanično preuzela kontrolu nad glavnim gradom Parizom.
Foto: Screenshot/Facebook
Objava je do vremena pisanja ove analize na Facebooku podijeljena više od 40 puta.
Šta su činjenice?
Politička kriza u Francuskoj, kao i masovni građanski protesti u ovoj evropskoj zemlji u septembru 2025. godine, zaokupljala je pažnju svjetskih medija. Euronews je 4. septembra izvijestio da politička nestabilnost u Francuskoj, odnosno izvjesni pad treće vlade u nešto više od godinu, “podstiče strahove od recesije u drugoj najvećoj evropskoj ekonomiji”, kao i da se Francuska, s dugom koji je u 2025. porastao na 116 posto BDP-a, “zaista nalazi u teškoj finansijskoj krizi”.
Početkom prošlog mjeseca, tačnije 8. septembra, premijer Francois Bayrou, koji se na ovoj poziciji nalazio od decembra 2024, izgubio je glasanje o povjerenju u francuskom parlamentu, što je dodatno zakomplikovalo političku situaciju u zemlji. Narednog je dana francuski predsjednik Emmanuel Macron za novog premijera postavio Sebastiena Lecornua, dotadašnjeg ministra odbrane.
U opširnom članku o aktuelnim političkim izazovima u Francuskoj 9. septembra pisao je i CNN, navodeći da se “haos može pratiti do Macronove dramatične odluke da raspiše prijevremene izbore prošle godine”, dodajući da se u slučaju novog premijera radi o petom Macronovom premijeru u nešto više od dvije godine.
Mediji su istakli i da Macronova naprasna odluka o imenovanju novog premijera dolazi uoči masovnih protesta u organizaciji pokreta “Blokiraj sve” (fr. Bloquons tout), najavljenih za 10. septembar. France24 je sedam dana prije održavanja protesta izvijestio da je okidač za široko rasprostranjeno nezadovoljstvo građana i građanki finansijski plan (tadašnjeg) premijera Byroua za 2026. godinu, koji uključuje smanjenje državnog budžeta za 43,8 miliona eura te kontroverzne mjere štednje, kao što su planovi za ukidanje dva nacionalna praznika, zamrzavanje penzija i smanjenje zdravstvenih troškova za pet milijardi eura.
AP je dan uoči protesta prenio da su francuske vlasti izjavile da se pripremaju za moguće sabotaže i druge oblike nasilja, s obzirom na to da se očekuje da će se desetine hiljada demonstranata/tkinja odazvati pozivima na proteste pokreta koji je “viralno porastao bez jasnog identifikovanog vodstva”. U članku su dodali da je francuski ministar unutrašnjih poslova Bruno Retailleau rekao da, pored mirnih protesta, “postoje i druge akcije koje bi mogle biti daleko intenzivnije – blokade, mogući akti sabotaže, akti koji bi mogli biti daleko nasilniji – te da će “policijski odgovor biti ‘apsolutno masivan’, s 80.000 policajaca i žandara raspoređenih da održavaju red, uz podršku helikoptera, dronova i oklopnih vozila”.
O interesu javnosti za najavljene proteste i blokade u organizaciji pokreta “Blokiraj sve” govori i činjenica da su prizori protesta obišli svijet te da su ih mediji pratili iz minute u minutu. Tokom protesta uhapšeno je oko 300 osoba, a policija u Parizu upotrijebila je i suzavac te zaustavila oko 1.000 demonstranata/tkinja da uđe na željezničku stanicu Gare du Nord.
Ipak, suprotno navodima s društvenih mreža, u medijskim izvještajima nema nikakvih informacija o tome da je u septembru ili nekad ranije ove godine “vojska preuzela kontrolu nad Parizom”, ili bilo kojim drugim gradom u Francuskoj, ili da je u ovoj državi negdje uvedeno vanredno stanje koje podrazumijeva suspenziju civilne vlasti.
Pored unutrašnjih političkih i društvenih turbulencija u Francuskoj, u spornoj objavi na Facebooku spominju se trenutni odnosi Francuske i Izraela te Francuske i Njemačke. Naime, tačno je da je izraelski ministar vanjskih poslova Gideon Sa’ar izjavio da za Macrona “nema mjesta” u Izraelu ukoliko “Pariz bude uporan da prizna palestinsku državu”. Navodi se i da “Nijemci prijete da će otkazati spor oko borbenih aviona”. Naime, radi se o sporu između proizvođača borbenih aviona u okviru projekta “Budući borbeni zračni sistem (FCAS)”, o kojem su izvještavali i mediji na našem govornom području. Opisani odnosi i sporovi koje Francuska ima sa spomenutim državama nisu ni na koji način povezani s izmišljenim navodima da vojska navodno preuzima kontrolu u ovoj državi.
Ove je tvrdnje u spornoj objavi plasirala Vesna Ćurguz, koja na našem govornom području učestalo dijeli različite dezinformacije i teorije zavjere (1, 2, 3, 4).
Shodno navedenom, tvrdnje da je vojska preuzela kontrolu nad Parizom u septembru 2025. godine ocjenjujemo kao lažnu vijest.
(Raskrinkavanje.ba)
