Ilustrim: Vërtetmatës

Ky artikull u botua për herë të parë nga Vërtetmatës-i (Maqedonia e Veriut), në kuadër të projektit “Qendra kundër dezinformatave në Ballkanin Perëndimor: ekspozimi i ndikimeve të rrezikshme përmes gazetarisë mbikëqyrëse”.

Kapja e oficerëve të NATO-s nga ana e rusëve do të ishte një lajm që do të jehonte në të gjitha mediat relevante botërore, sidomos sepse si Rusia ashtu edhe Britania e Madhe janë fuqi bërthamore, dhe Rusia do të shfaqte oficerët e kapur para kamerave, gjë që për të do të ishte një sukses propagandistik — por një gjë e tillë nuk po ndodh. Nëse Britania e Madhe është e përfshirë në luftë, Kremlini duhet ta paraqesë këtë para OKB-së, të ndërpresë marrëdhëniet diplomatike me Britaninë e Madhe dhe t’i shpallë luftë, por Kremlini nuk po bën diçka të tillë.

“Po recensojmë një postim në rrjetin social Facebook në të cilin shkruan:”

Turistët britanikë.

Njoftimi në gjuhën serbe vazhdon duke deklaruar se “kolonelët britanikë Edward Blake dhe Richard Carroll kanë pasur një fat të tmerrshëm”.

Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar njoftoi se ata (oficerët) kanë qenë në Londër. Forcat speciale ruse i kapën me uniforma. Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar deklaroi se ata ishin turistë që kishin vizituar frontin e luftës. Më pas Rusia prezantoi planet ushtarake dhe pasaportat diplomatike me të cilat ishin kapur. Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar deklaroi se, në këtë rast, ata duhet të trajtohen si robër lufte. Rusia nuk u pajtua. Ata janë luftëtarë të ligjshëm që do të dalin para gjykatës. Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar tha se dëshiron t’i shkëmbejë me robër rusë. Përgjigjja ishte ‘jo’. Sabotimi i planifikuar e meriton litarin.

Në kuadër të postimit ka një fotografi të Putinit dhe të oficerëve të ashtuquajtur të arrestuar.

Sipas asaj që shkruan “Euronews”, pretendimet e pavërteta se Rusia ka kapur oficerë të NATO-s në Ukrainë mund të gjurmohen deri te disa burime margjinale. Sipas kësaj narrative të pavërtetë, nënkoloneli Richard Carroll dhe koloneli Edward Blake thuhet se kanë vepruar në mënyrë të fshehtë, ndërsa Rusia i ka etiketuar si “luftëtarë të paligjshëm”. Mbretëria e Bashkuar, thuhet gjoja, ka pretenduar se ata ishin turistë të interesuar për historinë, të cilët rastësisht kanë përfunduar në Ochakiv, në jug të Ukrainës.

Nuk ka asnjë provë që ndonjëra nga këto gjëra të jetë e vërtetë, ndërkohë që ka shumë tregues se kjo narrativ është pjesë e një propagande më të gjerë pro-ruse dhe anti-perëndimore.

Një përfaqësues i NATO-s deklaroi për “Euroverify” se pretendimi se aleanca është e përfshirë në luftë kundër Rusisë është “i rremë” dhe “i shkëputur nga realiteti”, shkruan Euronews. 

Verifikuesit e fakteve nga Dojçe Vele e gjithashtu shkruajnë se kjo histori është e pavërtetë.

Siç analizoi Craig Langford nga UK Defence Journal (UKDJ), i specializuar në këtë fushë, nuk ka asnjë gjurmë të “Edward Blake” ose “Richard Carroll” në asnjë regjistër të fundit të Forcave të Armatosura Britanike apo Ministrisë së Mbrojtjes (MB). Në përmbledhje, nuk ka prova që këto persona ekzistojnë, e lëre më që të jenë kapur, shkroi Langford, raportoi Dojçe Vele.

Roman Osadchuk, drejtor për inteligjencën e kërcënimeve në LetsData dhe bashkëpunëtor jo rezident në Laboratorin e Hulumtimeve Forenzike Digjitale pranë Këshillit Atlantik, tha se e gjithë kjo histori është tipike për një operacion rus dezinformimi.

Idetë janë të thjeshta: shpërndani këto histori në faqe margjinale ose të rreme, transmetojini përmes kanaleve në Telegram derisa mediat e tjera t’i pranojnë dhe të fillojnë të citohen ndërmjet tyre — një proces i njohur si larja e mediave. Më pas kanale më me ndikim në Telegram me ndjekës më të shumtë do ta përqafojnë, dhe në fund mediat kryesore ruse do të përfshihen, duke rritur efektin e “echo chamber” (dhomë jehone). Më pas, ekziston mundësia që aktorë të huaj ta pranojnë këtë, tha ai për Dojçe Vele.

Kapja e oficerëve të NATO-s nga rusët do të ishte një lajm që do të jehonte në të gjitha mediat relevante botërore, sidomos sepse Rusia dhe Britania janë fuqi bërthamore, dhe Rusia do të shfaqte oficerët e kapur para kamerave, gjë që do të ishte një sukses propagandistik për të — por një gjë e tillë nuk po ndodh. Nëse Britania e Madhe do të ishte e përfshirë në luftë, Kremlini do ta paraqiste këtë para OKB-së, do të ndërpriste marrëdhëniet diplomatike me Britaninë e Madhe dhe do t’i shpallte luftë — por Kremlini nuk po bën diçka të tillë.

Për shkak të të gjitha këtyre fakteve të përmendura më sipër, postimi që po recensojmë e vlerësojmë si të pavërtetë.