Tenku i ushtrisë ukrainase (Foto: Ministry of Defense of Ukraine, CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons)

Ky artikull u botua për herë të parë nga Vërtetmatës-i (Maqedonia e Veriut), në kuadër të projektit “Qendra kundër dezinformatave në Ballkanin Perëndimor: ekspozimi i ndikimeve të rrezikshme përmes gazetarisë mbikëqyrëse”.

Postimi parashikon një luftë midis NATO-s dhe Rusisë, duke e akuzuar për këtë Londrën, por shkaku i kësaj, nëse ndodh, është agresioni i Moskës ndaj Ukrainës. Postimi flet për një “NATO të reduktuar”, por edhe pse Trump dëshiron t’i nxjerrë SHBA-të nga aleanca, ai ende nuk e ka bërë këtë dhe nuk është aq e thjeshtë – një akt ligjor i datës 22.12.2023 ia ndalon këtë pa miratimin e Senatit ose Kongresit. Postimi pretendon gjithashtu se Perëndimi ka kryer luftë kundër Rusisë për shekuj, por në të kaluarën e largët nuk kishte një Perëndim kolektiv dhe as diçka si NATO, dhe as që ekzistonte një qëndrim i përbashkët dhe i qëndrueshëm i vendeve perëndimore ndaj Rusisë

Po recensojmë një postim në rrjetin social Facebook, i cili thotë:

Lufta midis “NATO-s së reduktuar” (pa SHBA) dhe Rusisë është më e mundshme. KJO NUK ËSHTË NJË LUFTË E RE. KJO ËSHTË THJESHT VAZHDIM I NJË LUFTE QË PO ZHVILLOHET QINDRA VITE MË PARË.

p.s. Paqe do të ketë kur Londra të mos ekzistojë.

Ky është një postim propagandistik pro-rus, dhe burimi i problemit që mund të çojë në një luftë midis NATO-s dhe Rusisë nuk është Londra, por Moska. Ky problem është lufta në Ukrainë.

Nuk është Londra ajo që sulmoi Ukrainën dhe nuk është ushtria britanike ajo që shkatërroi qytetet Mariupol dhe Bahmut dhe që masakroi banorët e Buça dhe Irpin, por këtë e bën Rusia, për çka është dënuar nga shumica e vendeve anëtare të OKB-së me rezolutat: 68/262, ES-11/1 dhe ES‑11/7.

Ky problem ka zgjatur tashmë 11 vjet, por autori i postimit bën sikur nuk e sheh. Në shkurt-mars 2014, Rusia aneksoi Krimenë, dhe më pas dërgoi agjentë si Igor Girkin-Strelkov për të shkëputur edhe Donbasin nga Ukraina. Kështu, më 07.04.2014 u shpall e ashtuquajtura Republika Popullore e Donetskut, dhe pesë ditë më vonë, Strelkov dhe luftëtarët e tij sulmuan qytetin Slavyansk, duke nisur Luftën e Donbasit, ku u përfshinë fshehtas edhe forcat e rregullta ruse.

Britania u përgjigj vetëm me sanksione ndaj Rusisë, dhe vetëm në vitin 2015 nisi Operacionin Orbital për stërvitjen e forcave ukrainase, dhe atë larg frontit dhe vetëm me ndihmë jo-ushtarake.

Kryeministri britanik atëherë, David Cameron, dhe pasardhësja e tij Theresa May takoheshin me Vladimir Putinin (pas forumesh ndërkombëtare etj.), por edhe pse e dënonin, nuk ndërmorën asgjë më shumë se sa është përmendur më sipër, e lëre më një ndërhyrje ushtarake, ndërsa postimi pretendon se Londra është agresive.

Në të vërtetë, është Moska që kërcënon paqen dhe sigurinë, gjë që e ka bërë edhe ndaj Britanisë, duke dërguar agjentë për të vrarë rusë të arratisur si Aleksandër Litvinenko dhe Sergej Skripal.

Litvinenko u vra me substancën polonium, e cila është radioaktive dhe kërcënoi edhe njerëz që nuk ishin objektivi i operacionit, madje edhe vetë agjentët, të cilët më pas u trajtuan. Gjetje të poloniumit u vunë re në avion, taksi, hotele dhe restorante ku ata qëndronin. Skripal, nga ana tjetër, u helmua pa sukses me helmin Novichok, por papritur u helmuan edhe persona të tjerë.

Në fund të vitit 2021, Rusia filloi të grumbullojë forca në kufirin me Ukrainën, duke përdorur si justifikim se po “mbante manovra”, të cilat britanikët i kuptuan drejt si përgatitje për një pushtim të përgjithshëm, por shtuan se, më së paku, nuk do të intervenonin, edhe pse postimi i përshkruan ata si agresivë.

Vetëm në janar 2022 ata i dhanë Ukrainës për herë të parë ndihmë ushtarake vdekjeprurëse, por kjo ishte vetëm për mbrojtje dhe nuk kishte rreze të gjatë, ndaj nuk kërcënonte Rusinë (ishin lëshues raketash dore). Në muajin pasues, kryeministri britanik Boris Johnson foli me telefon me presidentin rus Vladimir Putin për ta bindur që të mos sulmonte Ukrainën, dhe ai ia kërcënoi se mund ta godiste me raketë në një minutë. Kërcënimet e tilla dhunshme nga Kremlini ndaj Perëndimit janë praktikë e vjetër.

Më 24.02.2022 Rusia nisi sulmin dhe përpjekjen për të pushtuar Kievin, por nuk ia arriti qëllimit. Në mars pati përpjekje për të arritur një marrëveshje paqësore mes rusëve dhe ukrainasve në Stamboll, dhe Kremlini pretendon se ata ishin një hap larg nënshkrimit, por ukrainasit e refuzuan këtë nën ndikimin e Johnsonit. Ndoshta postimi i referohet pikërisht kësaj kur thotë se Londra nuk dëshiron paqe, por siç kemi shkruar më parë, kjo nuk qëndron.

Propagandisti Dmitrij Kiseljov më pas lëshoi kërcënime bërthamore ndaj Britanisë në televizionin shtetëror rus, ndërsa postimi na mundohet të na bindë se Londra është agresive.

https://www.youtube.com/watch?v=6hRz3qfWzqQ

Postimi flet edhe për “NATO-n e reduktuar”, gjë që gjithashtu është manipulim. Edhe pse Donald Trump dëshiron që SHBA të dalë nga NATO, kjo ende nuk ka ndodhur dhe nuk është aq e thjeshtë. Akti i autorizimit për mbrojtjen kombëtare i datës 22.12.2023 ia ndalon presidentit të SHBA-së t’i nxjerrë ato nga NATO pa miratimin me dy të tretat e Senatit ose akt të veçantë të Kongresit.

Këto kufizime ligjore janë vendosur pikërisht për ta parandaluar Trump-in që të veprojë kështu nëse fiton zgjedhjet në të ardhmen. Thuhet se ai mund të gjejë mënyra për t’i anashkaluar, por nuk dihet çfarë saktësisht do të ndodhë. Aktualisht, SHBA-të janë pjesë e NATO-s dhe Aleanca nuk është reduktuar.

Postimi krijon përshtypjen se Trump mund të veprojë si Putin në Rusi, por pushteti në SHBA është i kufizuar dhe jo absolut, dhe nuk funksionon kaq thjeshtë. Si vend demokratik, pushteti në SHBA ndryshon, dhe për Trump ky është mandati i tij i dytë dhe sipas Kushtetutës i fundit, ndaj mund të mos ia arrijë qëllimeve të tij, dhe edhe nëse arrin, në të ardhmen mund të rikthehet në gjendjen e mëparshme. Nuk e dimë se kush do të zgjidhet në të ardhmen.

Postimi thotë se lufta midis “NATO-s së reduktuar” dhe Rusisë bëhet gjithnjë e më e mundshme, dhe duke përshkruar Londrën si agresive sugjeron se NATO do ta fillojë luftën duke sulmuar Rusinë, por kjo nuk qëndron.

Në NATO, në të vërtetë flitet për luftë kundër Rusisë, por jo në kuptimin që NATO ta sulmojë, por përkundrazi. Për këtë arsye, anëtarët e NATO-s forcojnë mbrojtjen, disa nga ta ripërforcojnë shërbimin ushtarak ose madje planifikojnë të minojnë kufijtë e tyre, por kjo bëhet për mbrojtje dhe jo për sulm.

Jo shumë kohë më parë, presidenti francez Emmanuel Macron propozoi dërgimin e trupave të NATO-s në Ukrainë, por anëtarët e tjerë të Aleancës, përfshirë Britaninë, nuk u pajtuan me këtë.

Sipas postimit, ajo luftë midis NATO-s dhe rusëve do të jetë vazhdim i një lufte që ka zgjatur shekuj, gjë që është pseudo-histori. Në të kaluarën e largët nuk ekzistonte një Perëndim kolektiv dhe as një aleancë ushtarake perëndimore si NATO, dhe as një qëndrim i përbashkët dhe i qëndrueshëm i vendeve të Evropës Perëndimore ndaj Rusisë.

As Rusia nuk kishte një qëndrim të tillë. Për shembull, në vitin 1799 Britania dhe Rusia sulmuan Holandën, aleate e Francës, por më vonë Rusia u pajtua me të dhe u përplas me Britaninë (1807–1812). Menjëherë pas kësaj, Rusia u pajtua me Britaninë dhe së bashku me të mundën perandorin francez Napoleon Bonaparte. Megjithatë, Britania dhe Franca gjatë Luftës Krimeze (1853–1856) ishin kundër Rusisë, por ishin bashkë me të gjatë Luftës së Parë Botërore, dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, me forca të bashkuara, mundën Adolf Hitlerin.

Historia është kaotike, prandaj është e pasaktë të thuhet se Perëndimi ka luftuar shekuj me radhë kundër Rusisë, dhe Lufta Krimeze ishte një rast i rrallë i veprimit të përbashkët të Britanisë dhe disa vendeve të tjera perëndimore (jo të gjitha) kundër Rusisë. Britania dhe vendet e tjera të Evropës Perëndimore vepruan kundër Rusisë në Kongresin e Berlinit (1878), kur u sillën pa respekt ndaj saj, por kjo ishte një përplasje diplomatike, jo ushtarake.

Blloku perëndimor u formua vetëm gjatë Luftës së Ftohtë, dhe për këtë kontribuoi agresiviteti dhe ekspansionizmi i Moskës, jo i Londrës (shih: këtu, këtu, këtu, këtu dhe këtu).

Duke marrë parasysh të gjitha që u thanë më sipër, postimi e vlerësojmë si të pavërtetë.