Ilustrim: Vërtetmatës Kolazh Canva – Emmanuel Macron, Maj 2018 Foto: Kremlin.ru, CC BY 4.0, nëpërmjet Wikimedia Commons

Ky artikull u botua për herë të parë nga Vërtetmatës-i (Maqedonia e Veriut), në kuadër të projektit “Qendra kundër dezinformatave në Ballkanin Perëndimor: ekspozimi i ndikimeve të rrezikshme përmes gazetarisë mbikëqyrëse”.

Një postim pro-rus në Facebook tall propozimin e Makronit për bisedime mes Putinit dhe Zelenskit në Zvicër, duke pretenduar se “Zelenski është president jo-legjitim”, i cili “ka përfunduar mandatin”, dhe për këtë arsye Putini nuk do të ulej në bisedime me të. Por, sipas Ligjit për gjendjen e luftës në Ukrainë, mandati në këto kushte zgjatet, prandaj Zelenski është president legjitim, ndërsa çdo tjetër është dezinformatë nga Kremlini. Një shembull shumë më i përshtatshëm për president jo-legjitim do të ishte Putini, nën sundimin e të cilit autoritar prej një çerek shekulli nuk ka zgjedhje të lira dhe të ndershme.

Po recensojmë një postim nga rrjeti social Facebook, ku thuhet:

Evnuh Makron që rrin si çiftel (gomar i vogël) para kalit? Makron, Evnuh, propozon që marrëveshja e paqes midis Rusisë dhe Ukrainës, Putin – Zelenski, të mbahet në Zvicër me praninë e Shteteve të Bashkuara, Francës dhe Anglisë.

Oh, Evnuh. Kështu të mëson gjyshja Brixhit? Putini nuk ulet të negociojë me të Gjelbrit. Të Gjelbrit nuk kanë mandat për negociata. Mandati i tyre ka kaluar prej kohësh.

Të dhënat e dhëna për Volodimir Zelenski janë të pavërteta. Sipas nenit 11, paragrafi 3 i Ligjit për gjendjen e luftës në Ukrainë, mandati i presidentit të saj në këto kushte zgjatet, dhe sipas nenit 19, paragrafi 1, nuk mbahen zgjedhje, prandaj Zelenski është president legjitim.

Këmbëngulja për “një legjitimitet të munguar” të Zelenskit dhe për “mbarimin e mandatit të tij” është një dezinformatë e vjetruar e shpërndarë nga Kremlini, e cila është mohuar shumë herë nga Vërtetmatësi, por duket se ende ka njerëz që e përhapin, ndaj Vërtetmatësi vazhdon ta edukojë publikun për këtë temë.

Një shembull më i përshtatshëm për një lider jo legjitim është Vladimir Putini, sepse nën sundimin e tij autoritar prej një çerek shekulli nuk ka zgjedhje të lira dhe të ndershme, dhe pothuajse të gjithë opozitarët janë përndjekur, vrarë ose kanë vdekur në burgje. Për këtë arsye, në BE ka pasur ide që të mos njihet më legjitimiteti i Putinit, por kjo nuk është bërë për të mos e komplikuar edhe më situatën tashmë të ndërlikuar rreth luftës, bisedimeve të mundshme dhe të tjera.

Putini është i njohur për propagandën dhe dezinformatat, për të cilat kemi shkruar në mënyrë të detajuar, prandaj vlerësimi i tij që Zelenski është jo legjitim është vetë i pa legjitim dhe për këtë nuk ka dilemë.

Postimi sugjeron se Putini është konsekuent në çështjen e legjitimitetit të Zelenskit, por kjo nuk është e vërtetë, sepse Putini nuk i është përgjigjur me një “jo” të qartë dhe principiale idesë për një takim me Zelenskin. Si iniciator i procesit të paqes për Ukrainën, Donald Trump ka paralajmëruar një takim trilateral mes tij, Zelenskit dhe Putinit, dhe nëse ky i fundit ishte kundër kësaj ideje – atëherë duhej ta thoshte, por nuk e bëri.

Putini më parë nuk donte të dëgjonte për një takim me Zelenskin, prandaj postimi ka bazë të supozojë se kështu do të vazhdojë, por kjo është një supozim që bazohet në përvojat e kaluara dhe jo në deklaratat aktuale të Putinit. Ai kohët e fundit ka pranuar negociatat për Ukrainën, dhe kjo është një situatë krejt tjetër. Tani, nëse ai diçka fsheh dhe nuk është i sinqertë në këtë pranueshmëri – kjo është një problem tjetër.

Sergej Lavrov tha se Rusia nuk përjashton asnjë takim, qoftë bilateral apo trilateral, por thotë se kjo duhet të zhvillohet hap pas hapi, nga nivelet më të ulëta deri te ato më të larta, dhe se kontaktet mes udhëheqësve të lartë duhet të përgatiten shumë me kujdes.

Këto fjalë të Lavrovit disa i interpretojnë si shmangie të mençur nga ana e Putinit për t’u takuar me Zelenskin, në kuptimin që Putini do të vazhdojë të vendosë kushte për atë takim dhe do ta shtyjë atë, duke u justifikuar me nevojën për përgatitje ose se nuk janë pjekur kushtet për të. Ndoshta do të jetë kështu, por një refuzim i qartë dhe i prerë nga ana e Rusisë për një takim të tillë, të paktën për momentin, nuk ka.

Disa media, nga ana tjetër, raportuan diçka krejt të kundërt – se Putini ka propozuar një takim ballë për ballë me Zelenskin, në Moskë, por Zelenski e ka refuzuar atë. Këtë e ka konfirmuar këshilltari i Zelenskit, Dimitro Litvin, por jo vetë Putini, ndaj kjo mbetet e kontestueshme dhe duhet marrë me rezervë.

Në postim kritikohen edhe presidenti francez Emmanuel Makron, i cili, sipas tij, si një “çiftel para kalit” ka propozuar që Putini dhe Zelenski të takohen në Zvicër, gjë që në dukje është parë si e papërshtatshme. Në të vërtetë, shprehja e saktë është “çiftel para gomarit”, që do të thotë se dikush ka vepruar nxituar pa u konsultuar me më të përvojshmit.

Por, ai propozim i Makron-it bazohet në faktin që Putini ka pranuar negociatat për Ukrainën, si dhe në faktin që Zelenski është lideri legjitim i saj, ndaj Makron nuk ka pse të fajësohet.

Postimi e përshkruan Makron-in si evnuh, por nuk kemi dëshmi që ai është kastruar, që është kusht për t’u quajtur evnuh. Ndoshta postimi në mënyrë të papërshtatshme tallët me faktin që Macron nuk ka fëmijë biologjikë, por kjo mund të jetë zgjedhje personale ose arsye të tjera, dhe jo sepse ai, siç thuhet, është evnuh.

Mund të jetë që postimi përdor termin evnuh figurativisht, në kuptimin që Macron është i “kastruar” politikisht, por kjo nuk është e vërtetë. Makron është një nga faktorët në procesin e paqes për Ukrainën, dhe kjo u pa nga pjesëmarrja e tij në takimin në Shtëpinë e Bardhë më 18.08.2025, së bashku me Trump, Zelenskin dhe disa udhëheqës evropianë. Makron ndoshta nuk është më i rëndësishmi në atë proces, por as nuk është i përjashtuar dhe nuk qëndron “atje ku nuk i takon” – siç sugjeron postimi.

Në fakt, Makron më parë njihej si i butë dhe i durueshëm ndaj Putinit, për çka ne kemi shkruar, por më vonë u bë një “dhelpër luftëtare” – siç e kanë përshkruar mediat. Sot, Makron është një nga kritikët më të ashpër të Putinit dhe nuk pranon të bëjë kompromise me të.

Gjithashtu, postimi ndoshta e përshkruan Makronin si evnuh duke nënkuptuar se ai, supozimisht, dominohet nga gruaja e tij më e vjetër, Brixhit Makron, për të cilën thuhet edhe se e ka goditur me shuplakë. Por kjo nuk është dëshmuar plotësisht, dhe Emmanuel Makron thotë se ishin vetëm shaka.

Në fakt, Brixhit është me të vërtetë “gjyshe”, pasi ka mbesa dhe nipër (që janë fëmijët e martesës së saj të mëparshme), por ky është i vetmi fakt i saktë në postim dhe jo shumë i rëndësishëm, prandaj nuk e lirojnë nga vlerësimi ynë se postimi në përgjithësi është i pasaktë.