Ky artikull u botua për herë të parë nga Vërtetmatës-i (Maqedonia e Veriut), në kuadër të projektit “Qendra kundër dezinformatave në Ballkanin Perëndimor: ekspozimi i ndikimeve të rrezikshme përmes gazetarisë mbikëqyrëse”.

Edhe pse prindërit dhe të afërmit e viktimave të zjarrit në diskoteken e Koçanit janë nën presion të kombinuar përmes kërcënimeve dhe premtimeve, ende nuk është e vërtetë që nuk e dëgjojmë fjalën drejtësi në një vend që është katër herë më i vogël se vendi i Presidentit serb Vuçiç. Aktakuza në lidhje me zjarrin në Koçani është në fazën e vlerësimit të aktakuzës, dhe publiku në Maqedoninë e Veriut kërkon vazhdimisht drejtësi, përfshirë edhe përmes “Marshimeve të Engjëjve” të vazhdueshëm në Koçani.

Presidenti serb Aleksandar Vuçiç, në fjalimin e tij drejtuar publikut më 17.08.2025, pas trazirave në rrugë dhe përplasjes midis policisë dhe demonstruesve në disa qytete në Serbi, përdori tragjedinë e zjarrit në diskoteken “Pulse” në Koçani për të ilustruar situatën politike dhe të sigurisë në vendin e tij.

Duke theksuar se fjalimi vjen pas trazirave dhe dhunës në Valjevo, Beograd dhe Novi Sad në ditët e mëparshme, Vuçiç tha se do ta fillonte dhe do ta përfundonte historinë me drejtësi:

E pranoj, nuk kishte shërbime mediatike pushtuese që do ta kishin përdorur këtë në periudhën e mëparshme, siç bëjmë sot në Serbi, kur 16 persona u dogjën për vdekje në zjarre të ndryshme në Novi Sad, ku ishte faji i drejtpërdrejtë njerëzor, faji i drejtpërdrejtë, më i drejtpërdrejti i mundshëm, i padyshimtë, i udhëheqësve të qytetit dhe të gjithë të tjerëve. Është interesante që nuk e keni dëgjuar fjalën drejtësi në shumë vende, le të themi një vend katër herë më të vogël se i yni, siç është Maqedonia e Veriut, ku vdiqën katër herë më shumë njerëz në një vend ku ishte faji i drejtpërdrejtë njerëzor, lehtësisht i provueshëm. Pse e dëgjuam këtë në Serbi? E dëgjuam në Serbi sepse u përdor si armë dhe municion në luftën kundër një vendi të lirë, sovran dhe të pavarur.

Vuçiç vazhdoi shpjegimin e tij mbi kërkimin e drejtësisë për 16 viktimat e shembjes së tendës së stacionit të rinovuar të trenit në Novi Sad, duke pretenduar se “gjithçka filloi me ato histori romantike dhe nostalgjike për fëmijët tanë, studentët tanë, të rinjtë tanë, të ardhmen tonë”.

Edhe pse ende nuk jemi plotësisht të sigurt se çfarë ndodhi saktësisht, dhe jam edhe më pak i sigurt se ata që duan të politizojnë gjithçka dhe të përndjekin ata që i kanë përndjekur deri më tani për çështjen e atij juridiksioni e dinë. Por sigurisht, drejtësia duhet të gjendet për ato 16 viktima, për të gjithë të plagosurit, për çdo lot të çdo prindi.

[Burimi: Agjencia e Lajmeve TANJUG; video nga minuta 28:00; Data – 17.08.2025]

Arsyetim:

Përballë demonstratave masive në të gjithë Serbinë, të cilat kanë vazhduar prej nëntë muajsh dhe të cilat kërkojnë përgjegjësi për 16 viktimat pas shembjes së tendës së stacionit hekurudhor të rinovuar së fundmi në Novi Sad, Presidenti serb Aleksandar Vuçiç, në fjalimin e tij të fundit drejtuar publikut – i cili tradicionalisht zgjati më shumë se një orë – bëri një paralele me tragjedinë në diskotekën “Pulse” të Koçanit. Zjarri në Koçan vrau 62 persona dhe rreth 200 të tjerë u plagosën dhe ende po rehabilitohen nga traumat e tyre.

Vuçiç, duke shtrembëruar faktet, pretendon se “fjala drejtësi nuk është dëgjuar në shumë vende, le të themi një vend katër herë më të vogël se i yni, siç është Maqedonia e Veriut, ku katër herë më shumë njerëz vdiqën në një vend ku ishte një faj i drejtpërdrejtë njerëzor, lehtësisht i provueshëm”, gjë që është e pavërtetë.

Përveç obsesionit dhe spineve të Presidentit serb Vuçiç me të ashtuquajturin “skenar maqedonas” që ai supozohet ta largojë nga pushteti, kërkimi për drejtësi për viktimat e zjarrit në diskotekën e Koçanit nuk ka ndaluar. Përkundrazi.

Menjëherë pas tragjedisë në diskotekën e Koçanit, më 16 mars 2025, Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) dhe Prokuroria filluan të siguronin dokumentacionin për objektin e djegur. Në fazën fillestare të hetimit, mbi 20 persona dyshoheshin se ishin të përfshirë në zjarr, dhe u ndaluan gjithashtu një ish-Sekretar Shtetëror i Ministrisë së Ekonomisë, një ish-drejtues dhe aktual i një sektori në Ministrinë e Ekonomisë, një ish-drejtor i Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, dhe tre punonjës, organizatorët e vetë ngjarjes, disa prej të cilëve ishin pjesë e sigurisë dhe aktiviteteve të tjera që u zhvilluan atë mbrëmje.

Më 21.03.2025, Prokuroria Themelore Publike e Koçanit lëshoi ​​një Urdhër për të zhvilluar një procedurë hetimore kundër 27 individëve dhe tre personave juridikë për të cilët ekziston dyshimi i arsyeshëm se si bashkëkryes kanë kryer – Krime të rënda kundër sigurisë së përgjithshme sipas nenit 292 në lidhje me nenin 288 të Kodit Penal.

Më 12.04.2025, Prokuroria Themelore Publike e Koçanit e zgjeroi hetimin në 19 persona tjerë. Deri në atë pikë, një hetim ishte nisur kundër gjithsej 45 individëve dhe tre personave juridikë. Më vonë, hetimi përfshinte mbi 60 persona të dyshuar për tragjedinë.

Përveç prokurorisë dhe agjencive të zbatimit të ligjit, sigurisht, edhe publiku kërkon drejtësi, sepse përveç kryetarit të atëhershëm të Koçanit, Ljupço Papazov, asnjë nga ministrat dhe zyrtarët aktualë shtetërorë nuk dha dorëheqjen për arsye morale.

Menjëherë pas zjarrit, publiku reagoi fuqishëm ndaj ngjarjes dhe mangësive serioze që çuan në të. Të nesërmen, në Koçan u mbajt një tubim qytetarësh të zemëruar, gjatë të cilit u shemb një tjetër objekt ushqimi në pronësi të Jovanovit – kafe-bari “Classic”. Tubime dhe marshime paqësore u organizuan në disa qytete të vendit, dhe më masivet ishin tubimet në Shkup, të udhëhequra nga iniciativa qytetare “Kush është i radhës?”. Në dy fundjavat e këtij muaji, familjet e të ndjerëve mbajtën gjithashtu tubime të veçanta proteste në të cilat shprehën zhgënjim me ritmin e hetimit dhe kërkuan drejtësi të shpejtë dhe efikase për të dashurit e tyre, thekson portali Civil Media më 16.04.2025.

Megjithatë, aktakuza kundër të dyshuarve në tragjedinë në diskoteken e Koçanit ende nuk është ngritur.

Aktakuza, e shkruar në më shumë se 160 faqe me një sasi të madhe provash, është ende në pritje të vlerësimit nga Gjykata Penale e Shkupit. Informacioni jozyrtar i marrë nga Radio Evropa e Lirë, nga burime të larta në Gjykatë, është se 39 avokatë të 34 të pandehurve kanë paraqitur kundërshtime, por gjykata është ende duke pritur afatin 8-ditor që ndonjëri prej tyre të dërgojë një kundërshtim me postë, përfundoi Radio Evropa e Lirë më 11.08.2025.

Në këtë pikë, aktakuza në lidhje me zjarrin në Koçan është në fazën e vlerësimit para Këshillit për Vlerësimin e Aktit të Prokurorisë, dhe Gjykata Themelore Penale e Shkupit njoftoi se deri më tani janë paraqitur 40 kundërshtime në gjykatë nga të pandehurit dhe avokatët e tyre mbrojtës, të cilat tashmë po i dorëzohen prokurorisë publike kompetente për t’i shqyrtuar dhe për të vendosur mbi kundërshtimet.

Nga ana tjetër, dhimbja e prindërve dhe të afërmve të viktimave po manipulohet. Disa prej tyre u takuan me kryeministrin Hristijan Mickoski në Qeverinë e Maqedonisë së Jugut, pas së cilës reaguan ashpër për shkak të mungesës së mirëkuptimit për gjendjen e tyre të vështirë.

Sipas dëshmive të prindërve në deklaratën e “Shoqatës 16 Mars 2025 Koçani”, në mbledhjen e mbajtur në Qeveri, jehuan fjalë që asnjë prind nuk duhet t’i dëgjojë kurrë: “Vendosni një çmim për fëmijët tuaj”. Një fjali që, si një zjarr në bar të thatë, dogji përsëri zemrat e të afërmve. Një fjali që do të jehojë përgjithmonë si një vdekje tjetër – vdekja e dinjitetit njerëzor dhe empatisë, shkruan Meta.

Presidenti serb Vuçiç, në fjalimin e tij, ngatërron numrin e vdekjeve në tragjedi të ndryshme të shkaktuara nga faktori njerëzor në Novi Sad gjatë dy dekadave të fundit. Kështu, duke renditur viktimat e disa zjarreve që kanë ndodhur në Novi Sad gjatë viteve të fundit, ai me forcë dëshiron ta barazojë numrin e tyre me numrin e viktimave nga shembja e tendës së stacionit hekurudhor të Novi Sadit, duke lënë të kuptohet masa më brutale kundër protestuesve në të gjithë Serbinë.

Sidoqoftë, megjithëse prindërit dhe të afërmit e viktimave të zjarrit në diskoteken e Koçanit janë nën presion të kombinuar përmes kërcënimeve dhe premtimeve për vende pune e të ngjashme, prapëseprapë nuk është e vërtetë që nuk e dëgjojmë fjalën drejtësi në një vend që është katër herë më i vogël se vendi i Presidentit serb Vuçiç. Ndër të tjera, përmes “Marshimeve të Engjëjve” të vazhdueshëm nga Koçani që mbahen çdo të shtunë.

Burimet:

(17.08.2025) TANJUG – Fjalim nga Presidenti serb Aleksandar Vuçiç – [Kontrolluar më 20.08.2025]
(06.12.2024) Vërtetmatsi Kundërspin: “Skenari maqedonas” për Serbinë dhe (ose) “Bota serbe” për Maqedoninë e Veriut? – [Kontrolluar më 20.08.2025]
(14.04.2025) Vërtetmatësi Gabimi frojdian i “Skenarit serb” në Maqedoninë e Veriut – [Kontrolluar më 20.08.2025]

Vlerësimet: Stojan Sinadinov